• Bartosz Osiadlo

Sumy Stałe, Zmienne, Pierwsze Ryzyko - o co tu chodzi?

Niniejszy wpis służy wyjaśnieniu pojęć stosowanych w ubezpieczeniach mienia.


Nie jest to komentarz, ani opinia. Przedstawiam tutaj reguły stosowania ww. pojęć w polisach ubezpieczeniowych.


Przedsiębiorstwo ubezpiecza różne składniki swojego majątku. Polisy pokrywają różne zakresy ryzyka. Poniżej wyjaśnię dla jakich zakresów i jakich składników majątku przedsiębiorstwa stosuje się poszczególne terminy.


Ubezpieczenie na Sumy Stałe

Wybrani ubezpieczyciele w Ogólnych Warunkach definiują te pojęcia następująco:


PZU

(jest to) system ubezpieczenia, w którym suma ubezpieczenia ustalana jest na podstawie całkowitej wartości mienia lub kategorii mienia, które ma zostać objęte ochroną ubezpieczeniową;

Wiener

(jest to) system, w którym suma ubezpieczenia dla każdego przedmiotu ubezpieczenia odpowiada jego całkowitej wartości, w rozumieniu definicji określonych w odpowiednio pkt 41)-43) [wartość księgowa / odtworzeniowa / rzeczywista - przyp. autora]

Uniqa

(jest to) system, gdzie suma ubezpieczenia odpowiada wartości przedmiotów ubezpieczenia w dniu zawierania umowy oraz przez cały okres jej trwania. W przypadku kategorii mienia, których ilość w okresie ubezpieczenia podlega normalnym wahaniom np. środki obrotowe lub wartości pieniężne suma ubezpieczenia jest nie mniejsza niż maksymalna dzienna wartość przedmiotów ubezpieczenia tej kategorii mienia

Warta

Ubezpieczenie na sumy stałe oznacza, że suma ubezpieczenia każdego rodzaju mienia zgłoszonego do ubezpieczenia winna odpowiadać jego wartości w dniu rozpoczęcia ubezpieczenia oraz przez cały okres trwania umowy ubezpieczenia. Jeżeli Ubezpieczający w trakcie trwania umowy ubezpieczenia podwyższy wartość mienia danego rodzaju poprzez wprowadzenie zmian technicznych lub zakup nowego mienia obowiązany jest do zgłoszenia nowej (podwyższonej) sumy ubezpieczenia

Ergo Hestia

(dla budynków, budowli, maszyn, urządzeń i wyposażenia) przyjmuje się, że ubezpieczeniem objęta jest całość mienia znajdującego się w ubezpieczonej lokalizacji. (...) Podstawę określenia sumy ubezpieczenia w pozostałych grupach mienia stanowi: (...) najwyższa przewidywana w okresie ubezpieczenia wartość [odpowiadająca cenie ich nabycia lub kosztom wytworzenia / poniesionym lub przewidywanym w okresie ubezpieczenia wydatkom / wartość nominalna / wartość rzeczywista - przyp. autora]

W skrócie chodzi tu o konieczność określenia pełnej wartości ubezpieczanego majątku.


System sum stałych najczęściej stosuje się przy ubezpieczeniu majątku, którego wartość w okresie ubezpieczenia nie podlega wahaniom. Głównie jest to system ubezpieczania przeznaczony dla środków trwałych od ryzyk losowych (pożar, powódź i tym podobne). Z rozwagą należy stosować go do ubezpieczania środków obrotowych, czyli towarów, materiałów lub wyrobów gotowych.


Określenie Sumy Ubezpieczenia według wartości odtworzeniowej

Należy przyjąć, że:

  • dla budynków będzie to maksymalny koszt odbudowy mienia od fundamentów po dach

  • dla maszyn i urządzeń będzie to koszt zakupu nowej maszyny lub urządzenia

  • dla środków obrotowych będzie to najwyższa przewidywana wartość w ciągu roku

Określenie Sumy Ubezpieczenia według wartości księgowej/ewidencyjnej brutto lub netto

Należy przyjąć, że będzie to wartość początkowa, po której dany składnik mienia został wprowadzony do ewidencji majątku przedsiębiorstwa, z uwzględnieniem dokonanych przeszacowań (w przypadku netto, po potrąceniu amortyzacji)


Określenie Sumy Ubezpieczenia według wartości rzeczywistej

Będzie to wartość nowa mienia pomniejszona o zużycie techniczne.


Tutaj pojawia się często spotykany w rozmowie z Klientem KONFLIKT pojęć!!!

Otóż:


Art.151. Pojęcie wartości rynkowej, odtworzeniowej i katastralnej nieruchomości   Dz.U.2018.0.2204 t.j.- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami   
(...)
2. Wartość odtworzeniowa nieruchomości jest równa kosztom jej odtworzenia, z uwzględnieniem stopnia zużycia.

Artykuł na ten temat opublikowałem TUTAJ



Ubezpieczenie na Sumy Zmienne

Wybrani ubezpieczyciele w Ogólnych Warunkach definiują te pojęcia następująco:


InterRisk

suma ubezpieczenia ustalana jest na podstawie przewidywanej w okresie ubezpieczenia maksymalnej wartości kategorii mienia, które ma zostać objęte ochroną ubezpieczeniową (...) Za ubezpieczenie środków obrotowych w systemie sum zmiennych, na początku okresu ubezpieczenia Ubezpieczający jednorazowo opłaca składkę zaliczkową (depozytową), (...) Ostateczne rozliczenie składki następuje w oparciu o średnią arytmetyczną wartości stanu środków obrotowych z poszczególnych miesięcy w okresie ubezpieczenia

Generali

suma ubezpieczenia dla środków obrotowych jest określona na podstawie przewidywanej najwyższej wartości dziennej mienia objętego ochroną ubezpieczeniową w miejscu ubezpieczenia i w okresie ubezpieczenia, odpowiadającej jego cenie nabycia lub kosztom wytworzenia. (...) przy zawieraniu umowy ubezpieczenia Ubezpieczający opłaca bezzwrotną składkę depozytową (...)

Uniqa

(jest to) system, gdzie suma ubezpieczenia odpowiada przewidywanej maksymalnej dziennej wartości danej kategorii mienia w okresie ubezpieczenia, a składka podlega rozliczeniu po zakończeniu okresu ubezpieczenia

Warta

Ubezpieczeniem na sumy zmienne mogą być ubezpieczone środki obrotowe, których wartość w okresie ubezpieczenia ulega znacznym wahaniom, a średnia miesięczna ich wartość ustalona na podstawie stanów na ostatni dzień każdego miesiąca w okresie 12 miesięcy poprzedzających zawarcie ubezpieczenia nie jest mniejsza niż 300.000 złotych. (...) Suma ubezpieczenia ubezpieczonego mienia powinna odpowiadać najwyższej przewidywanej wartości mienia zgłoszonego do ubezpieczenia odpowiadającej cenie nabycia lub kosztom wytworzenia.

Allianz

jeżeli stan zapasów w okresie ubezpieczenia będzie ulegał znacznym zmianom [mogą zostać ubezpieczone - przyp. autora]– na sumy zmienne. W razie ubezpieczenia zapasów na sumy zmienne stosuje się następujące postanowienia: 1) zadeklarowana suma ubezpieczenia zapasów powinna odpowiadać najwyższej przewidywanej dziennej wartości stanu zapasów w okresie ubezpieczenia

Na pierwszy rzut oka brzmi podobnie jak system Sum Stałych. Różnica pojawia się w sposobie rozliczenia składki.


System Sum Zmiennych jest dopuszczalny, jeżeli w ciągu roku następują znaczące wahania wartości danego składnika majątku

na przykład związane z zatowarowywaniem się w poszczególnych okresach roku. System Sum Zmiennych pozwala "urealnić" składkę do faktycznego poziomu zatowarowania, ograniczając zbędne wydatki na poczet miesięcy z niższymi stanami magazynowymi.


System ten polega na zapłaceniu składki zaliczkowej, przeliczonej zazwyczaj jako 50-70% maksymalnej wartości stanów magazynowych, a następnie wyciągnięcie wartości średniej ze stanów magazynowych dla poszczególnych miesięcy i rozliczenie faktycznej nadwyżki z końcem okresu ubezpieczenia.


Za przykład weźmy poniższe dane:

1. Tabela przedstawia średni stan środków obrotowych w każdym miesiącu

2. Przyjmijmy, że po ocenie ryzyka, ubezpieczyciel określiłby stawkę (cenę ubezpieczenia każdego 1 pln) na 0,0005 (0,05%)

3. Składka zaliczkowa dla systemu Sum Zmiennych wynosi 50%


W systemie Sum Stałych ubezpieczyciel zobowiązałby nas do zapłacenia składki za wartość maksymalną środków obrotowych, tj. 30 000 000,00 zł. już w momencie zawarcia polisy:

Składka = 30,000,000.00 (max) x 0.0005 = 15,000.00 pln

W systemie Sum Zmiennych ubezpieczyciel zobowiąże nas przy zawarciu polisy do zapłacenia składki zaliczkowej z zadeklarowanej maksymalnej wartości:

Składka zaliczkowa = 30,000,000.00 (max) x 0.0005 x 50% = 7,500.00 pln

Następnie, z końcem okresu ubezpieczenia przystąpi do rozliczenia średniego stanu środków obrotowych. Rozliczy dopłatę, ale składka bazowa będzie pochodną średniej z każdego miesiąca:

Dopłata = Składka - Składka zaliczkowa
Składka = 19,500,000.00 (średnia) x 0.0005 = 9,750.00 pln
Dopłata = 9,750.00 - 7,500.00 = 2,250.00 pln

Widać więc znaczną różnicę w kwotach składek oraz w podejściu do kalkulacji.



System Sum Zmiennych jest metodą na uniknięcie dużego błędu

W przypadku takich wahań stanu środków obrotowych, jak w tabeli powyżej, częstym zjawiskiem jest podanie Sumy Ubezpieczenia w wysokości średniego stanu z całego roku. W danym przykładzie, jeżeli pojawiłaby się duża szkoda (w zależności od OWU) skutkowałoby to powstaniem niedoubezpieczenia w kwocie 35% i możliwością zmniejszenia przyznanego odszkodowania w takiej proporcji (zasada proporcji). Przykładowy cytat z OWU Warty poniżej:

Jeżeli suma ubezpieczenia przedmiotu ubezpieczonego na sumy stałe lub sumy zmienne jest niższa od jego wartości w dniu powstania szkody (niedoubezpieczenie), wysokość odszkodowania(...) ulega zmniejszeniu w proporcji w jakiej suma ubezpieczenia przedmiotu pozostaje do jego wartości w dniu powstania szkody.

Błąd ten pojawia się często, gdy przedsiębiorca chce ograniczyć koszt ubezpieczenia. Niestety jest to droga na skróty. W takim przypadku dużo bezpieczniejsze okaże się wynegocjowanie u ubezpieczyciela możliwości ubezpieczenia danego składnika majątku w systemie Sum Zmiennych.



Ubezpieczenie na Pierwsze Ryzyko

  • "Nie spadnie meteoryt i nie zrówna wszystkiego z ziemią"

  • "Nie wyjadą mi z placu wszystkimi samochodami na raz"

  • "Nie spali mi się wszystko doszczętnie do ziemi"

  • "Nie wyniosą mi wszystkiego z budynku"

Powyższe zdania, zasłyszane od Klientów, dają najprostszą definicję pojęcia "na Pierwsze Ryzyko". Ubezpieczyciele, bardziej oficjalnie, definiują to tak:


Warta

Ubezpieczenie na pierwsze ryzyko oznacza, że Ubezpieczający określa sumę ubezpieczenia w kwocie odpowiadającej wysokości przewidywanych strat, która nie musi odpowiadać pełnej wartości mienia zgłoszonego do ubezpieczenia.

Wiener

system, w którym suma ubezpieczenia jest ustalana według wysokości prawdopodobnej maksymalnej szkody, która może powstać wskutek jednego zdarzenia losowego;

PZU

system ubezpieczenia, w którym suma ubezpieczenia ustalana jest niezależnie od całkowitej wartości mienia lub kategorii mienia, które ma zostać objęte ochroną ubezpieczeniową, w oparciu o szacowaną maksymalną wysokość szkody, jaka może powstać wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego

Colonnade

system ubezpieczenia, w którym suma ubezpieczenia ustalana jest niezależnie od całkowitej wartości mienia lub kategorii mienia, które ma zostać objęte ochroną ubezpieczeniową, w oparciu o szacowaną maksymalną wysokość szkody, jaka może powstać wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego

System na Pierwsze Ryzyko może się słusznie wydawać najbardziej optymalny. Wielu Klientów nie widzi sensu w ubezpieczaniu całego majątku na raz, szczególnie gdy jest on rozproszony pomiędzy różnymi lokalizacjami. Wszak prawdopodobieństwo spalenia się na raz w tym samym momencie wszystkich np. budynków, w różnych miastach wydaje się w istocie znikome.


Nie jest to jednak zamysł zgodny z polityką oceny ryzyka przez ubezpieczycieli.

Z racji większej koncentracji ryzyka, Ogólne Warunki Ubezpieczenia najczęściej precyzują co oraz od jakich zdarzeń można ubezpieczyć w systemie na Pierwsze Ryzyko.


Co do zasady, w ryzykach losowych, dozwolone jest ubezpieczanie w tym systemie:

  1. nakładów inwestycyjnych

  2. niskocennych składników majątku

  3. mienia osób trzecich, w przechowaniu lub w serwisie (za zgodą)

  4. wartości pieniężnch

  5. mienia prywatnego pracowników

Rzadziej, acz zdarzają się wyjątki, ubezpieczyciele zgadzają się na inne składniki mienia.


W systemie na Pierwsze Ryzyko za to powszechnym jest ubezpieczanie ryzyka kradzieży, rabunku i wandalizmu.


W systemie na Pierwsze Ryzyko występuje tzw. konsumpcja sumy ubezpieczenia, która nie musi występować w systemie Sum Stałych.

System ten nie rodzi, co prawda, zagrożenia związanego z proporcjonalnym pomniejszeniem odszkodowania. Wypłacone kwoty pomniejszają jednak określone w polisie Sumy Ubezpieczenia, a co za tym idzie pojawia się tu możliwość niedoszacowania ryzyka przez Klienta. Przy dużej szkodzie (np. zorganizowanej akcji kradzieżowej), gdy Suma Ubezpieczenia będzie zbyt niska, może zabraknąć limitu na pełną kompensatę.


Podsumowując

Od wybrania właściwego systemu ubezpieczenia zależy wypłacalność naszej polisy. Zły dobór pojęć może stanowić z jednej strony o zapłaceniu zbyt dużej składki za ochronę, a z drugiej o możliwym obcięciu świadczenia z tytułu zasady proporcji.

  • Ubezpieczenie środków trwałych od ryzyk typu pożar, wybuch, powódź jest zawierane systemie Sum Stałych, a kwoty powinny odpowiadać właściwej wartości (odtworzeniowej / ewidencyjnej / rzeczywistej)

  • Ubezpieczenie środków obrotowych może być zawarte zarówno systemie Sum Stałych, jak i systemie Sum Zmiennych. Ubezpieczenie w systemie Sum Zmiennych, jeśli zgodzi się na to zakład ubezpieczeń, ma szansę być finalnie tańsze, przy wyższych sumach ubezpieczenia.

  • Pierwsze Ryzyko, czyli ubezpieczenie jedynie "najbardziej prawdopodobnej" kwoty zdarzenia jest możliwe do zastosowania tylko w określonych przypadkach.





57 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie